Roi Wee (ร้อยหวี)

[English version in comments] ในที่สุดก็ได้เก็บพันธุ์​มันพื้นบ้านที่ทยอยปลูกกันไว้เรื่อยๆ​ ทุกปีแล้วน๊าา😋 ปีนี้พันธุ์​หัวมันที่ได้เก็บเยอะสุดคือมัน​มอเสือ​ ได้ทั้งหัวใหญ่ที่อยู่ในดิน​ และหัวเล็กที่ออกตามเถา​ ได้กินอิ่มหนำสำราญกันมากๆ​ ช่วงนี้​ ขุดมาหัวหนึ่งได้กินเป็นเกือบทั้งอาทิตย์​เลยทีเดียว​ หัวใหญ่ๆ​ แบบนี้มีอายุเพียง​ 1 ปีเท่านั้น​ (ซึ่งหัวจะใหญ่กว่านี้ได้อีกถ้าอายุหลายปีกว่านี้)​ เนื่องจากพวกเราเตรียมพร้อมรับมือกับวิกฤติ​อาหารหลัก​ อย่าง​ ข้าว​ มานานมากแล้ว​ ในที่สุดก็เริ่มเห็นผลลัพธ์​และได้เริ่มเก็บเกี่ยวหัวเผือกหัวมันกันมากขึ้นในปีนี้🥰 พื้นที่ไร่สวนของพวกเราปลูกข้าวไม่ได้​ จึงต้องเน้นปลูกหัวเผือกหัวมันแทน​ ซึ่งงานปลูก​ งานดูแล​ และงานเก็บเกี่ยวนั้นน้อยมากๆ​ เมื่อเทียบกับการปลูกข้าว​ คือเราไม่ต้องเก็บเกี่ยวมาเก็บไว้​ แต่เราปล่อยไว้ในดินนั่นแหละ​ หิวตอนไหนก็ค่อยไปขุดมากินกัน​ ขุดหลุมปลูกปีละครั้ง​ และปลูกต่อไว้ทุกครั้งที่ขุดขึ้นมากิน​ เพื่อว่าทุกๆ​ ปีและตลอดทั้งปี​ เราจะมีหัวเผือกหัวมันไว้กินเพียงพอ​ในครัวเรือน​ ถ้าคนในบ้านเยอะหน่อยก็ต้องปลูกเยอะขึ้นตามไปด้วย​ เช่นเดียวกันกับหัวเผือก​ที่กว่าจะปลูกได้​นั้น​ พวกเราลองปลูกเผือกมาหลายครั้งและหลายชนิด​ แต่ไม่มีชนิดไหนที่โตดีและโตง่ายเท่ากับเผือกหอมชนิดนี้เลย​ โชคดีมากที่ได้เจอพันธุ์​เผือกที่โตได้ดีที่สุดในพื้นที่ของเรา​ ปีนี้เลยปลูกหัวเผือกเพิ่มกันอีกเยอะเลย😋 ชนิดพันธุ์​ของหัวมันพื้นบ้านและหัวมันป่าที่พวกเราปลูกกันไว้​ อย่าง​ มันมือเสือ​ มัน​พร้าว​ มันเหน็บ​ มันอ้อน​ มันสาคูแดง​ มันสาคูขาว​ มาห้านาที​ มันนก​ มันน้ำ​ มันฮืบ​ กลอย​ และเผือกหอม​ ที่เริ่มเห็นผลและได้เก็บเยอะสุด​เห็นจะเป็นมัน​มือเสือ​ มัน​พร้าว​ และเผือกหอมเขมร​ (พวกเราได้พันธุ์เผือกมา​จากบ้านเพื่อนบ้าน​ คุณป้าเอกับลุงกำพล​ บ้านทุ่งม่วง​ และลุงกับป้าก็ได้พันธุ์มาปลูกจากทางโน้นจึงเรียกกันแบบนี้) ส่วนหัวมันอื่นๆ​ ก็ได้กินเหมือนกันแต่ยังไม่สมบูรณ์​เท่าสองสามชนิดนี้​ คงแล้วแต่ช่วงปีและอายุของหัวมันแต่ละอย่าง​ บางชนิด​ อย่าง​ หัวมันป่า​ต่างๆ ยังต้องใช้เวลาอีกหน่อยกว่าจะสมบูรณ์​เท่าเพื่อน​ แต่ถ้าปีไหนได้เก็บอะไรเยอะกว่า​ พวกเราก็จะเก็บชนิดนั้นไว้กินและปลูกต่อกันอีกเยอะเลย​ ปีนี้ปลูกมันมือเสือและมันพร้าวรวมกันกว่า​ 100 หลุมแล้ว และปลูกหัวเผือกเป็น​ 250​ หลุมแล้ว​ โดยตั้งเป้าไว้ที่​ อย่างน้อยๆ​ ก็ต้องปลูกให้พอสำหรับเราขุดกินได้วันละต้นทั้งปี [อ่านต่อในคอมเมนต์]​

[English version in comments] ผ่านไปแล้วปีนี้กับฤดูกาลเก็บเมล็ดพันธุ์​แท้ของพืชผักพื้นบ้านไว้ปลูกต่อ​ และพร้อมแบ่งปันให้กับเพื่อนร่วมทางกันแล้วน๊าา😍 กว่าจะได้เมล็ดพันธุ์​แท้เองได้​ สวนฟื้นฟูฯ​ พวกเราเก็บรักษาและปลูกต่อพันธุ์​มามากกว่า​ 7 รุ่นแล้ว​ (เพื่อให้มั่นใจว่าเราได้เมล็ด​พันธุ์​ที่แข็งแรง​ ทนทานต่อโรค​พืช​ทนต่อสภาพอากาศที่แปรปรวน​ ​และพร้อมเก็บพันธุ์​ปลูกต่อได้แน่นอน​ จึงต้องเก็บเมล็ดหลายรุ่นเช่นนี้) รวมระยะเวลาทั้งหมดจนถึงตอนนี้ก็ย่างเข้าปีที่ 10 เลยทีเดียว🥰 พวกเราเริ่มต้นการเก็บเมล็ดพันธุ์​ปลูกต่อเองจาก​การเขียนจดหมายไปขอรับเมล็ดพันธุ์​ผักพื้นบ้าน​กับศูนย์พันพรรณ (ศูนย์การเรียนรู้เพื่อการพึ่งตนเองและศูนย์เมล็ดพันธ์ุ อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่) ตั้งแต่ช่วงต้นปี​ ค.ศ.​ 2017​ เป็นต้นมา​ ต้องขอขอบคุณต้นธารเมล็ด​พันธุ์​แรกนี้มากๆ​ เลย​ ที่ให้ความสำคัญกับการพึ่งพาตัวเองและการเก็บเมล็ดพันธุ์​เองสู่สังคมมาอย่างยาวนาน ในตอนนั้นพวกเราได้รับเมล็ดพันธุ์​มาอย่างละ​ 4-5 เมล็ดเท่านั้น​ พอปลูกต่อกันเองได้​ก็เริ่มเก็บเมล็ดกันเยอะขึ้นหน่อย​ เผื่อไว้แบ่งให้เพื่อนๆ​ ที่อยากปลูกและอยากช่วยเก็บเมล็ดพันธุ์​ร่วมกัน​ ด้วยสายธารน้ำใจของการแบ่งปันเมล็ดพันธุ์​กับเพื่อนๆ​ หลายครั้งเพื่อนๆ​ ก็มีเมล็ดพันธุ์​ผักนั้นผักนี้แบ่งกลับมาให้เราปลูกด้วยเช่นกัน​😍 ใครสนใจอยากเก็บเมล็ด​พันธุ์​พืชผักพื้นบ้านเหล่านี้ไว้ปลูกต่อเอง​ ไว้เก็บเมล็ดพันธุ์​เอง​ และไว้ร่วมแลกเปลี่ยนแบ่งปันเมล็ด​พันธุ์​ให้กันและกันเป็นการต่อไปในยาม​วิกฤต​ที่​ขาดเมล็ดพันธุ์แท้​ (เช่น​ ปีไหนอากาศย่ำแย่หนักในบางพื้นที่​ ​เก็บเมล็ดผักนั้นผักนี้ไม่ได้​ ​หรือเก็บไม่ทัน​ เมล็ดพันธุ์​สูญหาย ก็อาจยังขอแบ่งพันธุ์​จากเพื่อนๆ หรือจากสวนฟื้นฟูฯ​​ พวกเราได้เสมอ) ติดต่อรับเมล็ดพันธุ์​แท้เหล่านี้จากพวกเราได้เลยน๊าา😊 [อ่านต่อในคอมเมนต์]​

[English version below] ในที่สุดก็เริ่มติดผลแล้วลูกมารัง​ (Marang)​ ที่สวนฟื้นฟูฯ พวกเราปีนี้! 😋😋 มารัง​ (Artocarpus odoratissimus) เป็นผลไม้เมืองร้อนอีกชนิดหนึ่งในตระกูลเดียวกันกับขนุน​ จำปาดะ​และสาเก​ ว่ากันว่ามีรสชาติ​ดีกว่าขนุนและจำปาดะ​ เกิดมาก็ยังไม่เคยลิ้มรสมาก่อน ​แต่ได้ยินว่าหวานอร่อยกว่าชนิดอื่นสุดๆ😋 มารังเป็นผลไม้พื้นเมืองที่นิยมปลูกกันเยอะทางเกาะบอร์เนียว ​มาเลเซีย​ ฟิลิปปินส์​ตอนใต้​ อินโดนีเซีย​ และทางภาคใต้บ้านเรา​ หวังว่าติดเยอะๆน๊าา​ รอชิมกันไม่ไหวแล้ววว😍 With a little luck, we finally get to try Marang this year! #marang #rarefruit #มารัง​ #สวนป่าอาหาร​ #สวนฟื้นฟูฯ​

[English version below] งูเขียวหางไหม้สองตัวอยู่ด้วยกันบนเครื่องปั่นน้ำ😍😍 ตื่นเต้นดีใจกันใหญ่ตอนที่เราเปิดหลังคาคลุมเครื่องปั่นน้ำออก​ แล้วก็เจองูตั้งสองตัวอยู่ด้วยกัน😊 ดูเหมือนถึงฤดูผสมพันธุ์​แล้วสำหรับงูเขียวหางไหม้จันทบูร (Cardamom mountain green pit viper) งูเขียวหางไหม้ที่เจอกันบ่อยๆ​ เหล่านี้มีพิษอยู่​ แต่ก็ไม่กัดไม่หาเรื่อง​ เพราะเป็นชนิดที่ไม่ชอบรุกรานใคร​ เราแค่ใช้กิ่งไม้ยื่นไปให้งูเกาะแล้วก็เอาตัวออกไปปล่อยตามพุ่มไม้แถวนั้น😅 A nice surprise when we opened the cover of the water pump - looks like it's already mating season for the native Cardamom mountain green pit vipers. Those commonly encountered snakes are venomous but usually don't pose a threat, since they're not aggressive. We simply lifted them into the surrounding vegetation with a stick. #งูเขียวหางไหม้จันทบูร #cardamommountains #pitviper #wildlife #permaculture

[English version below] เหลือเชื่อมาก​ อยู่ดีๆ​ ก็ได้จับไก่ป่ามือเปล่าเฉยเลย!  ที่ได้จับง่ายแบบนี้เป็นเพราะไก่ป่าตัวนี้จนมุมในรั้วไก่หลังจากที่เราไล่ต้อนเข้ามุมรั้วกันคนละทาง​ เขาสู้สุดตัวเหมืือนกัน​ สลัดขนทิ้งเยอะเลย​แต่สุดท้ายก็สงบลง​ (และฝืนให้เราลูบจับตัวได้)​ จึงไม่แปลกใจเลยที่เขาไม่ยอมกินข้าวสารที่เอาให้กินดู😅 ป่าแถบนี้มีไก่ป่าอยู่แล้ว​ เราได้ยินเสียงไก่ป่าขันกันเป็นประจำ​ แต่ก็พึ่งได้เห็นแบบใกล้ชิดขนาดนี้​ เจอเข้าแบบนี้นานๆ​ ทีช่างพิเศษมาก... ดูเดือยของเขาคมมากก! พอโดนพวกเราจับตัวไว้ดูกัน​เขาคงคิดว่าไม่รอดแน่ๆ​ และทำตัวแปลกใจตอนที่เราปล่อยตัวไปหลังจากนั้นสักพัก​ หวังว่าจะได้ลูกพันธุ์​กับแม่ไก่บ้านของเราตอนที่เขาชุมนุมกันเวลาออกหาอาหารในป่าแถวนี้! 😊 Unbelievable - we were able to catch a wild rooster with our bare hands! Admittedly, he got himself trapped in the chicken pen, and got stuck in the fence after we drove him into a corner... He fought quite a good deal, lost a few feathers, but was eventually subdued (and petted against his will). Unsurprisingly, he refused any "civilized" food (i.e. rice) offered to him. There are wild jungle fowl here in the forest (we hear them quite regularly) but so far we had only ever seen one (kind of) up close once before. What an extraordinary encounter... I mean, look at those spurs!!​ He seemed dead sure that his life was over, and was visibly surprised when we let him loose after a while 😄 Let's hope he fathers offspring with some of our hens during their communal expeditions in the nearby forest! #ไก่ป่า #junglefowl #wildlife #birding #permaculture

[English version below] สวนฟื้นฟู​ฯ​ ขอต้อนรับลูกใหม่เข้าสู่ชุมชนชีวิตของพวกเรากันน๊าา: ฝ้าย​ &​ นุ่น​ และไม้​ & หมอก🐰🐇🐰🐇🐰🐇😊 หลังจากที่สวนเราเสียกระต่ายคู่พ่อพันธุ์​แม่พันธุ์​ไปเมื่อช่วง​ก่อนหน้านี้ที่โดนหมาเข้ามากัดนั้น​ กระต่ายตัวที่ยังเหลืออยู่ก็ยังรอดฤดูฝนมาได้​ เสียกระต่ายบ้างก็เป็นเรื่องธรรมดา​ (และปกติก็ได้กลับคืนมาจากตัวที่เกิดใหม่อยู่แล้ว)​ แต่พอขาดแม่พันธุ์​ไป​ ตัวที่เหลืออยู่ก็เป็นตัวผู้หงอยเหงาทั้งสองตัว​ กระนั้นพวกเราก็ยังอยากยกระดับการเลี้ยงกระต่ายขึ้นไปอีก😁 ตอนนี้พวกเราพึ่งได้พันธุ์​กระต่าย​เนื้อมาเลี้ยงด้วยกันดู​ นั่นก็คือ​ พันธุ์​นิวซีแลนด์​แท้ตัวเมียสองตัว​ และอีกคู่เป็นพันธุ์​ลูกผสมระหว่างดำภูพานและไจแอ้นท์​ ทั้งสองคู่ใหม่นี้เข้าอยู่ด้วยกันได้ดีมากๆ​ กับกระต่ายอีกสองตัวที่เหลือ พอมีเพื่อนหลายตัวก็กระโดดโลดแล่นกันสุดๆ🥰 เร็วๆ​ นี้พวกเราจะขยายพื้นที่เลี้ยงอยู่ประจำให้กว้างขึ้น​ จะทำกรงเลี้ยงเพิ่มเพื่อไว้ให้ตัวแม่อยู่ในช่วงเลี้ยงลูก​ และจะเริ่มปล่อยเลี้ยงในสวนด้วยกันเลย พวกเราทำรั้วกันภัยครั้งหน้าไว้แล้ว​ โดยใช้ไม้ระกำที่มีหนามแหลมคมวางกั้นล้อมรอบที่เลี้ยงเอาไว้​ และตอนนี้กันหมาเข้าได้​ 99​% ชัวร์! 😄 Meet the newest members of our multispecies community: Faai & Nun, and Mai & Mawk 😊 After we lost our breeding pair to dog attacks earlier this year, the remaining number of rabbits continued to dwindle throughout rainy season. Some losses are normal (and are usually offset by new births), but due to the lack of mature rabbits we were left with two lonely bucks - but we used the opportunity to take our efforts at rabbitkeeping to the next level 😁 Recently, we acquired four young meat rabbits, two white New Zealand does and a breeding pair of local Dam Phu Phan rabbits. They have settled in very well and get along great with our remaining rabbits, who are a lot more active around their new friends. Soon we will expand their main enclosure, build cages to separate nursing does, and start ranging them. To preemptive further incidents, we have also reinforced the enclosure with spiky palm stalks and are confident it is now 99 percent dog-proof! 😄